Şiir Okuma Kılavuzu, İsmet Özel

Şiir Okuma Kılavuzu, son hali iki kısımdan oluşan ve İsmet Özel'in şiir hakkındaki temel sorulara cevaplar verdiği kendisi küçük, içeriği büyük bir kitap. Şiirle uğraşan herkesin kesinlikle okuması gerektiğini düşündüğüm bir eser. Şiir ile ilgili sorunlar çok düzenli, çok çözümcül bir şekilde ele alınmış. Ayrıca yazarın kendisini de kitapta bulabiliyorsunuz.

İki kısımdan oluşuyor dedik: İlk kısım 1980'da yazılmış ve yirmi bölümden oluşan temel kısım, ikincisi ise 1990'da eklenmiş on iki bölümden oluşan, tabiri caizse ilk kısımdaki bazı noktaları açan kısım.

İlk kısım şiir nedir, neden okunur, hangi ihtiyacımızı giderir, bilgi ve insan ile ilişkisi nasıldır, düz yazı dilinden nasıl ayrılır sorunlarını, anladığım kadarıyla yazıldığı dönemin havasıyla işliyor. Daha bütüncül, konular şiir, şair, sanat, insan çerçevesinde yorumlanıyor.

İkinci kısım ise bu sorunları daha işlevsel açıdan işliyor: Özgürlük için şiir, Sünni şair olur mu, Elmanın kalbine eşelek diyen biz Türkler başlıklarından anlaşılabilir bu durum. Biraz daha özel konuları, biraz da çemberi genişleterek, din, toplum, medeniyet'i de çember içene alarak işliyor.

İki kısıma yazıldıkları dönemdeki yazarın fikri durumu açısından da bakılabilir.

Benim için özellikle en son bölüm can alıcı oldu. Bu son bölümün başlığı "Kendini Tasarlamak versus Kendini Azaltmak". Bu bölümde şiirin yol gösterdiği kendilik bilgisi ile dinin ele aldığı kendini bilme'nin farklı olduğunu, çoğu durumda bunlardan birinin diğerinin genişlemesine engel olduğunu belirten yazar kitabına şu cümlelerle son veriyor:

'Kendilik bilgisi' ve 'Kendini bil' aralarında kelime benzerliği kurulmnuş olmasına ve her ikisinin de akrabalıklar kuruyor olmalarına rağmen birer karşı-alan olmaktan kurtulamazlar. Kendini tasarlama ihtiyacındaki insan şiirle içli dışlı olmaya can atar. Kendini bilen insan da gittikçe azalmayı öğrenir. Kendilik bilgisi insana, insanlara olan ihtiyacı artırır. Kendini bilen insan yardımın insanlardan gelmeyeceğini de bilir.